Stout bier

Stout bier is een familie van zeer donkere tot zwarte, bovengistende bieren met een geroosterd karakter. Irish Stout ontstond volgens de BJCP-stijlgids uit de Londense porters, maar kreeg een voller, romiger lichaam en meer kracht; Imperial Stout gaat terug op sterke Engelse porters die voor de export werden gebrouwen. Binnen de familie lopen de stijlen ver uiteen: van Irish Stout met 3,8 tot 5 procent alcohol tot Imperial Stout met 8 tot 12 procent.

Wat maakt een bier tot stout?

De BJCP-stijlgids 2021 omschrijft Irish Stout als een zwart bier met een uitgesproken geroosterde smaak, vaak vergelijkbaar met koffie. De balans loopt van vrij evenwichtig tot behoorlijk bitter: de evenwichtigere versies hebben een beetje moutzoetheid, de bittere versies zijn vrij droog.

Rooster keert in alle stoutstijlen terug. Bij Irish Stout overheerst een koffieachtig aroma, soms met wat pure chocolade, cacao of geroosterd graan op de achtergrond. Bij Sweet Stout domineren donkere, geroosterde smaken van koffie of chocolade, en Foreign Extra Stout heeft een gemiddeld tot hoog rooster, als koffie, pure chocolade of licht verbrand graan. De zes BJCP-stijlen op deze pagina zijn bovengistend.

Kengetallen per stoutstijl

Stout is geen vast recept, maar een familie van stijlen met grote verschillen in alcohol en bitterheid. De tabel zet de kengetallen uit de BJCP-stijlgids 2021 per stijl naast elkaar.

Let ook op de overlap: Foreign Extra Stout (50–70 IBU) en Imperial Stout (50–90 IBU) zitten in bitterheid dicht bij elkaar, maar verschillen duidelijk in alcohol, met 6,3–8% tegenover 8–12%.

Zes stoutstijlen volgens de BJCP

Elke stijl heeft een eigen balans tussen rooster, zoetheid en bitterheid.

• Irish Stout: zwart, met een koffieachtig aroma; de balans loopt van vrij evenwichtig tot behoorlijk bitter en droog.
• Sweet Stout: zeer donker, zoet en vol, licht geroosterd, met een indruk die de gids vergelijkt met koffie met room of gezoete espresso. Historisch heet de stijl ook Milk of Cream Stout, naar de melksuiker lactose die als zoetmaker wordt gebruikt.
• Oatmeal Stout: donker, geroosterd en vol, met genoeg zoetheid om de haver te dragen. Havermout of gemoute haver (5 tot 20 procent of meer) geeft een glad, zijdezacht tot fluweelachtig mondgevoel.
• Foreign Extra Stout: zeer donker, rijk, matig sterk en vrij droog, met duidelijke roostertonen; ook bekend als Export Stout.
• American Stout: vrij sterk, sterk geroosterd, bitter en hoppig, met een uitgesprokener Amerikaans hopkarakter.
• Imperial Stout: zeer donker en zeer sterk, intens van smaak, met geroosterd tot verbrand mout, donker of gedroogd fruit en een bitterzoete afdronk; ook bekend als Russian Imperial Stout.

Imperial Stout gaat volgens de BJCP terug op sterke Engelse porters die in de 18e eeuw voor de export werden gebrouwen, en zou populair zijn geweest aan het Russische keizerlijke hof.

Wat is het verschil tussen stout en porter?

Volgens de BJCP is Irish Stout ontstaan uit de Londense porters, maar met een voller, romiger en ‘stouter’ lichaam en meer kracht. De gids noemt Irish Stout ook donkerder van kleur (zwart) dan een English Porter (bruin).

Bij de Amerikaanse stijlen ligt het vergelijkbaar. Over American Stout schrijft de BJCP dat die sterker en uitgesprokener is dan American Porter, vooral in de donkere mout of granen en in het hopkarakter.

Een stout kiezen op sterkte en smaak

Bij het kiezen helpen twee vragen: hoeveel alcohol mag het bier hebben, en zoek je vooral rooster en droogte of juist zoetheid en volheid?

• Minder alcohol, geroosterd en droog: Irish Stout, met 3,8 tot 5 procent alcohol.
• Zacht en vol: Sweet Stout (4 tot 6 procent) of Oatmeal Stout (4,2 tot 5,9 procent).
• Meer hop en bitterheid: American Stout, met 35 tot 75 IBU.
• Zwaarder en complexer: Foreign Extra Stout (6,3 tot 8 procent) of Imperial Stout (8 tot 12 procent). Let bij deze stijlen goed op het alcoholpercentage op het etiket.

Guinness Draught is volgens Guinness donker robijnrood met een romige schuimkraag en werd pas in 1959 voor het eerst gebrouwen. Daarnaast vind je in deze categorie onder meer bieren van Brouwerij Jopen, Brouwerij In De Nacht, Brouwerij De Molen, Brouwerij Emelisse, Brouwerij Kees en Lervig Brewery. Wil je verschillende stijlen naast elkaar vergelijken, kijk dan ook bij de bierpakketten per bierstijl.