Witbier
Witbier is een bleek, troebel Belgisch tarwebier van bovengisting, gebrouwen met ongemoute tarwe en gekruid met koriander en sinaasappelschil. De BJCP-stijlgids 2021 omschrijft stijl 24A als een delicaat, licht gekruid bier van gemiddelde sterkte: 4,5–5,5% alcohol, een lage bitterheid van 8–20 IBU en een kleur van bleek strogeel tot diep geel.
Zo herken je een witbier
Je ziet het verschil al bij het inschenken. Volgens de BJCP-stijlgids 2021 loopt de kleur van heel bleek strogeel tot diep geel. Het bier is zeer troebel door zetmeelwaas of gist, wat het een melkachtige, witgele glans geeft, en draagt een dichte, witte, mousse-achtige schuimkraag.
In de neus herken je volgens dezelfde stijlgids een parfumachtige, citroenachtige koriander, vaak met een kruidige of peperige noot op de achtergrond, en een pittige citrusfruitigheid. Dit zijn de kengetallen van de stijl:
| Kenmerk | Waarde (BJCP 2021, 24A) |
|---|---|
| Alcohol | 4,5–5,5% vol |
| Bitterheid | 8–20 IBU |
| Kleur | 2–4 SRM |
| Begindichtheid (OG) | 1.044–1.052 |
| Gisting | Bovengisting |
Welke granen en kruiden zitten in witbier?
Witbier wordt gebrouwen met 30 tot 60 procent ongemoute tarwe; de rest is lichte gerstemout. Sommige versies bevatten daarnaast tot 5 à 10 procent rauwe haver of een ander ongemout graan. Zo beschrijft de BJCP-stijlgids de kenmerkende ingrediënten van stijl 24A.
De kruiding bestaat traditioneel uit korianderzaad en gedroogde schil van de Curaçao-sinaasappel. Volgens dezelfde stijlgids zouden sommige brouwers ook zoete sinaasappelschil of andere, geheimgehouden kruiden gebruiken, maar de kruiden horen op te gaan in het fruitige en bloemige geheel en mogen niet overheersen. De gist is een milde, fruitig-kruidige Belgische ale-gist; de hopgift is licht en het koolzuurgehalte hoog.
Wat is het verschil tussen witbier en weizen?
Witbier en weizenbier zijn allebei tarwebieren van bovengisting. Het verschil zit in de herkomst van het kruidige karakter: volgens de BJCP-stijlgids lijkt de balans van een witbier op die van een Weissbier, met een lage bitterheid, maar komen kruid en citrus bij witbier vooral uit toevoegingen zoals koriander en sinaasappelschil, en minder uit de gist.
De stijlgids noemt verder het hoge koolzuurgehalte, de droge afdronk en de lichte hopgift als typerend voor witbier en noemt de stijl daarom verfrissend. In de shop vallen beide stijlen onder de bredere groep tarwebier.
Witbier uit Nederland en België, weizen uit Duitsland
De stijl is Belgisch van oorsprong; de BJCP noemt als commerciële voorbeelden onder meer Hoegaarden Wit, Blanche de Bruxelles en St. Bernardus Witbier. In deze categorie vind je witbier uit Nederland en België, aangevuld met Duitse weizen van Brauerei Gebr. Maisel en Brouwerij Schneider Weisse, in de kleuren licht blond en blond, allemaal van bovengisting. Een overzicht per land staat bij speciaalbier per land.
Van de BJCP-voorbeelden vind je in de shop Brouwerij Hoegaarden Wit en St. Bernardus Brouwerij Abbey Ale Wit; daarnaast bijvoorbeeld Brasserie Du Bocq Blanche De Namur.
Brouwerijen in deze categorie
Wie een witbier uitzoekt, kijkt vooral naar herkomst, alcoholpercentage en kruiding. Voorbeelden in de shop zijn Brouwerij ‘t IJ IJwit, Brouwerij Jopen Craft Beer Dubbel Wit, Brouwerij Lowlander White Ale en, als alcoholvrij bier, Brouwerij Lowlander 0,00% Wit. Ook 100 Watt Brewery, Brouwerij Affligem, Brouwerij Egmond en Budelse Brouwerij brouwen binnen deze familie. Meer over de Nederlandse brouwsector lees je bij de brancheorganisatie Nederlandse Brouwers.
Wil je witbier naast andere stijlen proeven, kijk dan bij de bierpakketten per bierstijl.
Veelgestelde vragen over witbier
Hoe kies je in deze categorie tussen een witbier en een weizen?
Kijk naar de naam en de kruiding. Bieren met Wit, White of Blanche in de naam volgen meestal de Belgische stijl met koriander en sinaasappelschil; de BJCP noemt Hoegaarden Wit en St. Bernardus Witbier als voorbeelden van die stijl; in de shop vind je die als Brouwerij Hoegaarden Wit en St. Bernardus Brouwerij Abbey Ale Wit. Bieren met Weizen of Weisse in de naam, zoals Brauerei Gebr. Maisel Maisel’s Weisse Original of Brouwerij Egmond Weizen, horen bij de Duitse tarwebierstijl, waar het kruidige karakter volgens de BJCP vooral uit de gist komt.
Zitten er altijd kruiden in witbier?
Bij een witbier in de klassieke Belgische stijl wel. De BJCP-stijlgids definieert de stijl als een tarwebier met kruiden die het gistkarakter accentueren, traditioneel korianderzaad en gedroogde sinaasappelschil. Dezelfde stijlgids noemt dat sommige brouwers volgens geruchten ook andere, geheimgehouden kruiden gebruiken, maar dat de kruiding subtiel moet blijven en niet mag overheersen. Welke kruiden een specifiek bier bevat, lees je op het etiket of de productpagina.
Hoe sterk en hoe bitter is witbier eigenlijk?
Witbier is een bier van gemiddelde sterkte met weinig bitterheid. De BJCP-kengetallen voor stijl 24A liggen op 4,5 tot 5,5 procent alcohol, 8 tot 20 IBU en een kleur van 2 tot 4 SRM. In de shop valt dat onder de kleuren licht blond en blond, en alle witbieren in deze categorie zijn van bovengisting. Het alcoholpercentage van een specifiek bier staat altijd op de productpagina.
Bestaat er ook alcoholvrij witbier?
Ja. In deze categorie staan alcoholvrije varianten zoals Brouwerij Lowlander 0,00% Wit, Brouwerij Heineken Wieckse Witte 0,0% en Brouwerij Affligem Belgisch Wit (0.0%). De BJCP-kengetallen van 4,5 tot 5,5 procent alcohol gelden alleen voor de klassieke stijl; een alcoholvrije versie valt daar dus buiten, maar hoort in de shop bij dezelfde familie. Het exacte percentage staat op de productpagina.
Is witbier altijd Belgisch?
Nee. De BJCP omschrijft witbier als een Belgische bierstijl en noemt Hoegaarden Wit en St. Bernardus Witbier als voorbeelden, maar brouwers buiten België maken hun eigen versie. In deze categorie vind je witbier uit Nederland en België, onder meer van Brouwerij ‘t IJ, Gulpener Bierbrouwerij, Texelse Bierbrouwerij en Budelse Brouwerij; de Duitse bieren in deze categorie zijn weizens, geen witbier. Het land van herkomst staat bij elk bier op de productpagina.
Waarom is mijn witbier troebel en is dat een gebrek?
Nee, troebelheid hoort bij de stijl. De BJCP beschrijft witbier als zeer troebel door zetmeelwaas of gist, wat het bier een melkachtige, witgele glans geeft, met daarop een dichte, witte, mousse-achtige schuimkraag. Die waas is dus een kenmerk van de stijl en geen fout. Waar je volgens dezelfde stijlgids wél op let, is versheid: witbier is bederfelijk, dus jonge, verse en goed bewaarde exemplaren zijn het meest gewenst.
