Dubbel bier

Dubbel bier is een donker, roodbruin tot koperkleurig Belgisch bier van bovengisting met 6 tot 7,6% alcohol. Mout voert de boventoon, met tonen van karamel, chocolade en gedroogd fruit, en toch eindigt het bier redelijk droog. De stijl gaat terug op het donkere bier dat de trappisten van Westmalle begin jaren twintig brouwden en dat de brouwerij zelf een referentie voor de hele stijl noemt.

Wat betekent dubbel bier?

De naam zegt iets over het recept, niet over de smaak. Brouwerij Westmalle legt het op de pagina over de eigen Dubbel zo uit: “De naam ‘Dubbel’ verwijst naar een verdubbeling van de ingrediënten van het lichte, oorspronkelijke trappistenbier dat de broeders voor zichzelf brouwden.” Het ging om een bruin bier met, in de woorden van de brouwerij, “dubbel zoveel mout”.

Dubbel is een stijl van bovengisting; de dubbels in deze categorie komen uit België en Nederland.

De geschiedenis van de dubbel bij Westmalle

De moderne dubbel ontstond begin jaren twintig bij de trappisten van Westmalle. De BJCP-stijlgids voert de stijl terug op het dubbel bruine of sterke bier dat Westmalle in 1922 voor het eerst brouwde, toen de brouwerij na de Eerste Wereldoorlog opnieuw werd opgestart. De brouwerij zelf houdt 1926 aan: in dat jaar verfijnden de monniken het recept tot de Westmalle Dubbel zoals die er nu nog is.

De voorgeschiedenis is ouder. In 1836 brouwden de monniken hun eerste bier, en twintig jaar later vermeldt het kasboek van de abdij een licht tafelbier en een iets zwaarder bruin bier. Na de Eerste Wereldoorlog dook de benaming ‘Dubbel Bruin’ op, zo schrijft Westmalle in het blog over honderd jaar Westmalle Dubbel. Volgens BJCP dateren andere voorbeelden van de stijl van na de Tweede Wereldoorlog.

Donkere en sterke bieren bestonden al veel langer. Chimay Brouwerij brouwde zijn Chimay Red voor het eerst in 1862; volgens de brouwerij is het het oudste van de Chimay-trappistenbieren.

Kengetallen en kenmerken van dubbel bier

De BJCP-stijlgids 2021 omschrijft de Belgian Dubbel als een dieprood-koperen, matig sterk, moutig en complex Belgisch bier, met rijke mouttonen, esters van donker of gedroogd fruit en een lichte alcoholtoets, dat toch redelijk droog eindigt. De gids geeft deze kengetallen:

De meeste commerciële voorbeelden zitten volgens dezelfde gids tussen 6,5 en 7% alcohol. Verder noemt de stijlgids:

• Donker amber tot koper met een roodachtige diepte, meestal helder, met een grote, dichte en lang blijvende romige, gebroken witte schuimkraag.
• Een rijk moutaroma met tonen van chocolade, gekarameliseerde suiker of toast, nooit geroosterd of verbrand.
• Matige fruitige esters, vaak donker of gedroogd fruit zoals rozijn en pruim, soms appel, peer of banaan, naast lage tot matige kruidige, peperige fenolen.
• Lage tot matige bitterheid, waarbij de mout altijd het meest aanwezig blijft; hop is meestal afwezig.
• Een zacht, medium tot medium-vol mondgevoel met vrij hoge koolzuur; het bier kan wat zoet smaken door de ingehouden bitterheid, maar is eigenlijk redelijk droog.
• Als ingrediënten een kruidig-fruitige Belgische gist, vaak gekarameliseerde suikerstroop of ongeraffineerde suiker en continentale hop; specerijen zijn niet typerend.

Als klassieke voorbeelden noemt BJCP Chimay Red, Corsendonk Bruin, La Trappe Dubbel, Rochefort 6, St. Bernardus Pater 6 en Westmalle Dubbel.

Wat is het verschil tussen dubbel en tripel bier?

Een tripel is sterker en veel lichter van kleur dan een dubbel. Volgens de BJCP-stijlgids voor de Belgian Tripel heeft een tripel 7,5 tot 9,5% alcohol tegenover 6 tot 7,6% voor een dubbel, en een kleur van SRM 4,5 tot 7 tegenover SRM 10 tot 17. De bitterheid van een tripel loopt van 20 tot 40 IBU, die van een dubbel van 15 tot 25 IBU; die bereiken overlappen dus deels.

BJCP omschrijft de tripel als een sterk, bleek, licht kruidig Belgisch bier met een aangename, ronde moutsmaak, stevige bitterheid en droge afdronk. Bij een dubbel voert de mout de boventoon, met esters van donker of gedroogd fruit, en blijft de bitterheid laag tot matig. Kort gezegd: een tripel is licht van kleur en sterker, een dubbel roodbruin tot koperkleurig en moutiger.

Zo kies je een dubbel uit deze categorie

Vier dingen helpen bij het kiezen: alcoholpercentage, herkomst, flesformaat en de klassiekers uit de stijlgids.

• Alcoholpercentage. De stijl loopt van 6 tot 7,6%. Brouwerij Westmalle Trappist Dubbel zit volgens de brouwerij op 7%, met 30 EBU bitterheid, 86 EBC kleur (roodbruin) en 16 °Plato densiteit; Chimay Brouwerij Rood heeft volgens Chimay eveneens 7%.
• Herkomst. De dubbels in deze categorie komen uit België en Nederland, van onder meer Brouwerij Westmalle, Chimay Brouwerij, Scheldebrouwerij, Brouwerij Ter Dolen, Brouwerij Dampegheest en Brouwerij ‘t IJ.
• Flesformaat. Scheldebrouwerij Dulle Griet 75CL en Brouwerij Dampegheest Skoftig 75CL staan in een fles van 75 cl; meer van dat formaat vind je bij de grote bierflessen.
• Klassiekers. Van de voorbeelden die BJCP noemt, staan Chimay Brouwerij Rood, Brouwerij De Koningshoeven La Trappe Dubbel, Brouwerij Rochefort 6, St. Bernardus Brouwerij Abbey Ale Pater 6 en Brouwerij Westmalle Trappist Dubbel in deze categorie.