Alcoholvrij bier
Alcoholvrij bier is bier met ten hoogste 0,1 volumeprocent alcohol en een extractgehalte van de stamwort van ten minste 4%, zo bepaalt artikel 7c van het Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen. Alcoholarm bier zit daarboven, tot en met 1,2 volumeprocent. Staat er 0.0% op het etiket, dan zit er volgens Nederlandse Brouwers afgerond 0,0% alcohol in. Hieronder lees je wat die grenzen betekenen, hoe brouwers de alcohol weglaten en welke brouwerijen in deze categorie staan.
Wettelijke grenzen voor alcoholvrij en alcoholarm bier
Het Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen bepaalt welk bier welke naam mag dragen. Artikel 7c reserveert de aanduiding alcoholvrij bier voor bier met ten hoogste 0,1 volumeprocent alcohol; artikel 7d reserveert alcoholarm bier voor bier met meer dan 0,1 en ten hoogste 1,2 volumeprocent. Voor beide geldt bovendien een extractgehalte van de stamwort van ten minste 4%. Bier met meer alcohol mag geen van beide aanduidingen gebruiken. De categorie boven 0,1 tot en met 1,2% heeft een eigen pagina: alcoholarm bier.
De Alcoholwet trekt een andere streep. Artikel 1 noemt een drank alcoholhoudend als die bij een temperatuur van twintig graden Celsius voor meer dan een half volumeprocent uit alcohol bestaat. Alcoholvrij bier en alcoholarm bier tot en met 0,5% vallen daardoor niet onder de definitie van alcoholhoudende drank; alcoholarm bier boven 0,5% wél. De leeftijdsgrens van 18 jaar in artikel 20 van dezelfde wet gaat over alcoholhoudende drank. Het Voedingscentrum schrijft dat je dranken met minder dan 0,5% alcohol volgens de wet aan jongeren onder de 18 jaar mag geven, maar adviseert uit voorzorg om geen alcoholvrij bier aan kinderen en jongeren onder de 18 jaar te geven, omdat niet bekend is of negatieve effecten kunnen ontstaan.
Zit er echt geen alcohol in 0.0 bier?
Afgerond is het antwoord ja. Staat er 0.0% op het etiket, dan zit er volgens Nederlandse Brouwers afgerond 0,0% alcohol in het bier. De aanduiding alcoholvrij alleen zegt minder: zo’n bier mag tot 0,1% alcohol bevatten. De vermelding 0.0 is daarmee geen aparte wettelijke categorie, maar een etiketvermelding binnen de categorie alcoholvrij. Het Voedingscentrum zegt het zo: alleen als er 0,0% op het etiket staat, weet je dat het écht alcoholvrij is.
In andere landen gelden andere normen voor de aanduiding alcoholvrij. Buitenlandse bieren die aan zo’n andere norm voldoen, worden ook op de Nederlandse markt verkocht met alcoholvrij bier op het etiket, terwijl ze meer dan 0,1% alcohol bevatten. Nederlandse Brouwers adviseert daarom altijd het vermelde alcoholpercentage op het etiket te controleren. Dat geldt ook voor de Duitse bieren in deze categorie met de aanduiding Alkoholfrei op het etiket.
Hoe wordt alcoholvrij bier gebrouwen?
Met dezelfde ingrediënten als alcoholhoudend bier: water, graan, hop en gist, schrijft Nederlandse Brouwers. Het verschil zit in het brouwproces. Brouwers gebruiken daarvoor drie methodes:
- Speciale gist: tijdens het brouwproces wordt een speciale gist gebruikt en vindt de vergisting plaats bij een lagere temperatuur.
- Destilleren: het bier wordt met alcohol gebrouwen, waarna verhitting de alcohol weer verwijdert.
- Filteren: een membraan waarmee het brouwsel wordt geperst, scheidt de alcohol van het bier. Nederlandse Brouwers noemt dit een kostbaar en lang proces dat daarom minder wordt gebruikt.
Brouwerij Jopen uit Haarlem beschrijft de eerste route: door te experimenteren met een speciale gist die zo min mogelijk alcohol produceert, brouwt zij Jopen Non IPA met 0,3% alcohol, een bier met het karakter van een bovengistend craft bier. Dat percentage valt wettelijk onder alcoholarm, niet onder alcoholvrij.
Voedingswaarde volgens het Voedingscentrum
De caloriechecker van het Voedingscentrum geeft voor 1 vaasje (340 gram) alcoholvrij bier: 88 kcal, 0 g vet en 20,7 g koolhydraten, waarvan 10,9 g suikers. Het Voedingscentrum rekent alcoholvrije dranken tot de frisdranken; die staan niet in de Schijf van Vijf.
Brouwerijen, kleuren en gisting in deze categorie
In deze categorie staan bieren van Brand Bierbrouwerij B.V., Brouwerij Artois, Brouwerij Bavaria, Brouwerij Affligem, Põhjala, Brouwerij Lowlander, Bierderij Waterland en Brouwerij De Koningshoeven, uit Nederland, Duitsland en Estland. De Duitse bieren komen van Erdinger Weißbräu, Paulaner Brauerei GmbH & Co en Weihenstephaner Brauerei. De kenmerken waarop je kunt filteren komen uit de wet en uit de productdata van de shop.
| Kenmerk | In deze categorie |
|---|---|
| Alcohol | Nederlandse aanduiding alcoholvrij: ten hoogste 0,1 vol.% (Warenwetbesluit, artikel 7c); bij buitenlandse etiketten zoals Alkoholfrei geldt het percentage op het etiket |
| Kleur | Goud, Blond, Licht blond, Koper, Amber |
| Gisting | Bovengisting, Ondergisting |
| Land | Nederland, Duitsland, Estland |
Zoek je een IPA, kijk dan naar Brand Bierbrouwerij B.V. IPA 0.0 en Brouwerij Bavaria 0.0 IPA; bij een pilsener naar Brouwerij Bavaria 0.0 Pilsener. Brouwerij Artois Leffe Blond 0.0 en Brouwerij Artois Leffe Bruin 0.0 zijn er in twee bierkleuren. Verder staan Bierderij Waterland Sober Sally, Brouwerij De Koningshoeven La Trappe Nillis 0.0, Põhjala Brewery Tundra en Põhjala Brewery Prenzlauer 0.0 Raspberry Sour in deze categorie. De weizenbieren en witbieren uit deze categorie staan in de vragen hieronder.
Veelgestelde vragen over alcoholvrij bier
Hoe kies je een alcoholvrij bier uit deze categorie?
Begin bij brouwerij en land. In deze categorie staan bieren van Brand Bierbrouwerij B.V., Brouwerij Artois, Brouwerij Bavaria, Brouwerij Affligem, Põhjala, Brouwerij Lowlander, Bierderij Waterland en Brouwerij De Koningshoeven, uit Nederland, Duitsland en Estland; de Duitse bieren komen van Erdinger Weißbräu, Paulaner Brauerei GmbH & Co en Weihenstephaner Brauerei. Filter daarna op biersoort: blond bier, bruin bier, donker bier, India Pale Ale (IPA), pilsener of witbier. Wil je zeker weten dat er afgerond 0,0% alcohol in zit, kies dan een bier met 0.0% op het etiket.
Valt een laagalcoholisch speciaalbier van 2 à 4% ook onder 'alcoholvrij bier'?
Nee. Volgens het Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen mag ‘alcoholvrij bier’ alleen op bier met maximaal 0,1 volumeprocent alcohol, en ‘alcoholarm bier’ op bier met meer dan 0,1 tot en met 1,2%. Nederlandse Brouwers noemt bieren met 2 à 4% alcohol laagalcoholische (speciaal)bieren: die vallen in geen van beide categorieën en zijn volgens de Alcoholwet gewoon alcoholhoudende drank, want ze bevatten meer dan 0,5%.
Waarom staat er op sommige buitenlandse 'alcoholvrije' bieren toch een alcoholpercentage?
Omdat andere landen andere normen hanteren. Nederlandse Brouwers waarschuwt dat buitenlandse bieren op de Nederlandse markt ‘alcoholvrij bier’ op het etiket kunnen vermelden terwijl ze méér dan 0,1% alcohol bevatten; het advies is om altijd het vermelde alcoholpercentage te checken. Het Voedingscentrum vult aan: alleen als er 0,0% op het etiket staat, weet je dat het écht alcoholvrij is.
Welke weizen- en witbieren staan in deze categorie?
Weizen- en witbieren staan allebei in deze categorie. De weizenbieren zijn Brand Bierbrouwerij B.V. Weizen 0.0 Alcoholvrij, Erdinger Weißbräu Erdinger Alkoholfrei, Paulaner Brauerei GmbH & Co Paulaner Hefe-Weiss 0.0 Alcoholvrij en Weihenstephaner Brauerei Hefeweissbier Alkoholfrei. Als witbier staan Brouwerij Lowlander 0,00% Wit en Brouwerij Affligem Belgisch Wit (0.0%) in de categorie. Op de etiketten van de Duitse bieren staat Alkoholfrei; het precieze alcoholpercentage staat op datzelfde etiket.
Waarom staat in reclame voor alcoholvrij bier '0.0%' of 'alcoholvrij' bij de merknaam?
Dat schrijft de Reclamecode voor Alcoholvrije Varianten van Alcoholhoudende dranken (RvAVA) van STIVA voor, die sinds 1 april 2024 geldt. Artikel 1 bepaalt dat in zulke reclame geen alcoholhoudende drank getoond mag worden en dat een merklogo of merknaam alleen is toegestaan als direct en onmiskenbaar duidelijk is dat het om een alcoholvrije variant gaat, bijvoorbeeld via ‘0.0%’ of ‘alcoholvrij’.
Hoe behoudt alcoholvrij bier zijn smaak als de alcohol wordt verwijderd?
Dat hangt af van de brouwmethode. Bij destilleren wordt het bier met alcohol gebrouwen en verwijdert verhitting de alcohol weer; daarbij verdampen volgens Nederlandse Brouwers ook aroma’s. Om de smaak van het 0.0% bier te behouden, worden de aroma’s tijdens de destillatie uit het brouwsel gehaald en later weer toegevoegd. Bij de methode met speciale gist, zoals Jopen die beschrijft, produceert de gist van begin af aan zo min mogelijk alcohol.
